اشک در قران
.jpg)
قرآن کریم این کتاب سترگ «گریه » را شیوه دیرینه انبیای الهی
می شمرد; آنجا که یعقوب برای یوسف خود سرشک غم ریخت،
یادآور می شود و گریه نوح را بیان می کند.
چون سخن از شعیب پیامبر می شود، گریه او را به درگاه خداوند
گوشزد می نماید و داود را رسولی معرفی می کند که اهل گریه و
راز و نیاز بوده است. هنگامی که به آخرین سفیر سعادت خود یعنی
حضرت محمد(ص) می رسد، او و اصحاب عزیزش را مردانی
میشمرد که سرشک غم و اندوه ازدیدگان خود جاری می کردند وبا
شنیدن آیات قرآن از خوف الهی اشک می ریختند و نسبت به اصحاب
صفه - آن تهیدستان لبریز از ایمان - ریزش اشک را به هنگام شنیدن
قرآن نسبت می دهد.
آسمان و زمین برای برخی می گریند و نسبت به عده ای هیچ احساس
ندارند! نگریستن بر سرکشان و فرعونیان نشان از حقارت آنها و
بیانگرنداشتن دلسوز و یار و یاور برای آنان است اما برای مقربان
درگاه الهی،مؤمنان وفرشتگان گریه می کنند وسرشک غم می ریزند.
هنگامی که حسین بن علی بن ابی طالب(ع) شهید شد، آسمان بر او
گریه کرد و گریه او سرخی مخصوصی بود که در اطراف آسمان
نمایان شد.
امام صادق(ع) فرمود:
«آسمان بر یحیی بن زکریا علیه السلام (که از سوی طاغوت زمان
خود به گونه ای جانسوز شهید شد) و بر حسین بن علی(ع) چهل روز
گریه کرد و بر دیگری غیر از آن دو گریه نکرده است.»
واژه بکاء و مشتقاتش حدود 7 بار در قرآن آمده است، اما همه این
موارد درباره گریه توبه در برابر خداوند نیست، مثلا یه 16 سوره
یوسف به گریه دروغین برادران این پیامبر الهی اشاره میکند که
برای فریب یعقوب نبی انجام دادند.
وَ جاؤُ أَباهُمْ عِشاءً يَبْکُونَ
و (بعد از انجام نقشه خود) شب هنگام گريهكنان نزد پدرشان آمدند.
با این حال چند آیه قرآن به گریههای ممدوح اشاره دارد ، که
اصلیترینش در آیه 58 سوره مریم آمده است، وقتی خداوند
ویژگیهای تعدادی از پیامبرانش را بیان میکند، گریه کردن آنها را
نیز مورد اشاره قرار میدهد:
أُولئِکَ الَّذينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ مِنْ ذُرِّيَّةِ آدَمَ وَ مِمَّنْ حَمَلْنا مَعَ
نُوحٍ وَ مِنْ ذُرِّيَّةِ إِبْراهيمَ وَ إِسْرائيلَ وَ مِمَّنْ هَدَيْنا وَ اجْتَبَيْنا إِذا تُتْلي
عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُکِيًّا
«اینان كسانى ازپیامبران بودند كه خدا به آنان نعمت داد،ازنسل آدم و
از نسل كسانى كه با نوح در كشتى سوار كردیم و از نسل ابراهیم و
اسرائیل و از كسانى كه آنان را هدایت كردیم و برگزیدیم. هنگامى كه
آیات خداىِ رحمان بر آنان خوانده مىشد، با گریه به سجده میروند.»
گریه یعقوب پیامبر در فراق فرزند یوسف است .
یعقوب از فراق فرزندش با این كه میدانست او زنده است و به
آغوشش باز میگردد،ولی با این حال تأثرات روحی او را رها
نمیكند، و برای تسكین رنجهای روحی و روانی پناهگاهی جستجو
میكند وعرض میكند .
قَالَ إِنَّمَآ أَشْكُواْ بَثِّی وَحُزْنِی إِلَی اللَّهِ وَأَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ مَا لَاتَعْلَمُونَ
سوره یوسف آیه 86
شكایت و اندوه خود را پیش خدا میبرم، و از عنایت خدا چیزی
میدانم كه شما نمیدانید .
امام صادق(علیه السلام) مىفرماید:
«نزدیکترین حالت بنده نسبت به پروردگار عزّوجل، حالتى است
که او در سجده با گریه است».
(أصول الکافی/ ترجمه کمرهاى، ج4، ص246 )
امام باقر(علیه السلام) مىفرماید:
«هیچ قطرهاى نیست که نزد خداى عزوجل محبوبتر باشد از قطره
اشک در ظلمت شب که از خوف خدا باشد و غیر از جانب او
منظورى نباشد»
امام صادق(علیه السلام) مىفرماید:
«اگر اشک چشمى نداشتى براى گریستن، حالت تباکى و حزن و اندوه
داشته باش».(مرةالعقول، ج 12، ص56 )
امام علی(علیه السلام) درباره آثار معنوی اشک ریخت فرمودند:
«گریه از ترس خداوند، قلب را روشن میگرداند و انسان را از
بازگشتن به گناه باز میدارد.»
