معلم در قرآن
«تعلیم» سرمشق همۀ انبیاست که از طرف خدای تبارک و تعالی به
آنها مأموریت داده شده؛ مأموریت خدا به انبیا همین است که بیایند و
آدم درست کنند. و آنهایی که به انبیا نزدیکترند آنها به مقام آدمیت
نزدیکترند. آن وقت که ملائکه اشکال کردند که آدمی که مفسد در
ارض هست چرا خلق فرمودی. جواب این بود که من میدانم چیزهایی
که شما نمیدانید. دنبالش هم خداوند تعلیم همۀ «اسماء» را به آدم کرد.
و وقتی که عرضه داشت به ملائکه، آنها دیدند که نمیتوانند اینطوری
که آدم میتواند ادراک کند حقایق را، آنها نمیتوانند.
در آیه ۱۶۴ سوره مبارکه «آلعمران» آمده است که :
لَقَدْ مَنَّ اللّهُ عَلَى الْمُؤمِنِینَ إِذْ بَعَثَ فِیهِمْ رَسُولًا مِّنْ أَنفُسِهِمْ یَتْلُو
عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَإِن کَانُواْ مِن
قَبْلُ لَفِی ضَلالٍ مُّبِینٍ؛
به یقین خدا بر مؤمنان منت نهاد [که] پیامبرى از خودشان در میان
آنان برانگیخت تا آیات خود را بر ایشان بخواند و پاکشان گرداند و
کتاب وحکمت به آنان بیاموزد، قطعا پیش از آن در گمراهى آشکارى
بودند»، که این آیه مبین مقام معلم قرآن است.
آیه دوم سوره مبارکه «جمعه» می فرماید:
هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِّنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ
وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَإِن کَانُوا مِن قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ؛
اوست آن کس که در میان بیسوادان فرستادهاى از خودشان
برانگیخت تا آیات او را بر آنان بخواند و پاکشان گرداند و کتاب
و حکمت بدیشان بیاموزد و [آنان] قطعا پیش از آن در گمراهى
آشکارى بودند».
این آیه نیز میگوید که از جمله مهمترین وظایف پیامبر اکرم(ص)
تعلیم قرآن بوده است.
نخستین معلم، خدا است:
« وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاء كُلَّهَا»(بقره/31)
به آدم نامهای (اشیا و خواص و اسرار چیزهایی را که نوع انسان
از لحاظ پیشرفت مادی و معنوی آمادگی فراگیری آنها را داشت،
به دل او الهام کرد و بدو) همه را آموخت...
دومین معلم، پیغمبرانند:
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ رُسُلًا إِلَى قَوْمِهِمْ فَجَاؤُوهُم بِالْبَيِّنَاتِ. (روم/47)
ما پیش از تو، پیغمبران بزرگواری به سوی اقوام خود روانه
کرده ایم و ایشان برای آنان دلیل ها و برهان ها ذکر کرده اند و
بدیشان معجزات روشنی نموده اند...
سومین معلم، علما و فرزانگانند:
الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ
وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا. (احزاب/39)
کسانی هستند که رسالتهای خدا را می رسانند و از او می ترسند
و از کسی جز خدا نمی ترسند، و کافی است که خدا حسابرس باشد...
